درمان‌های طبی در آرتروز

هدف اصلی درمان‌های طبی در آرتروز، کاهش درد و به حداقل رساندن محدودیت‌های حرکتی و اختلال در فعالیت‌های روزمره بیمار است. برخلاف درمان جراحی مانند تعویض مفصل زانو که می‌تواند منجر به بهبودی تقریباً کامل شود، درمان‌های غیرجراحی و طبی بیشتر بر کنترل علائم و بهبود کیفیت زندگی تمرکز دارند، نه درمان قطعی بیماری.

اقدامات غیر دارویی در درمان آرتروز

درمان‌های غیر دارویی پایه و اساس مدیریت آرتروز محسوب می‌شوند و نقش مهمی در کاهش فشار وارده به مفصل درگیر دارند. این اقدامات شامل موارد زیر هستند:

1. کاهش بار وارده به مفصل دردناک
   آموزش بیمار برای اصلاح نحوه حرکت، ایستادن و نشستن به‌منظور کاهش فشار بر مفصل آسیب‌دیده اهمیت زیادی دارد.

2. کاهش وزن
   کاهش وزن، به‌ویژه در بیماران مبتلا به آرتروز زانو و لگن، نقش مؤثری در کاهش درد و کند شدن پیشرفت بیماری دارد.

3. استفاده صحیح از وسایل کمکی
   به‌کارگیری مناسب عصا، زانوبند و سایر وسایل حمایتی می‌تواند به کاهش فشار روی مفصل و افزایش پایداری کمک کند.

4. ورزش‌های ایزومتریک
   انجام تمرینات ایزومتریک برای تقویت عضلات اطراف مفصل درگیر، باعث افزایش ثبات مفصل و کاهش درد می‌شود.

5. اصلاح سبک زندگی
   تغییر در عادات روزمره مانند استفاده از توالت فرنگی، خواندن نماز روی صندلی یا پشت میز، و پرهیز از خم کردن بیش از حد زانو، از جمله اقدامات مؤثر در کاهش فشار مفصلی هستند.

دارودرمانی در آرتروز

درمان دارویی به‌عنوان مکمل اقدامات غیر دارویی به کار می‌رود و هدف آن کاهش درد و التهاب است. گزینه‌های دارویی شامل موارد زیر می‌باشند:

1. استامینوفن
   به‌عنوان یکی از داروهای خط اول برای تسکین درد خفیف تا متوسط آرتروز استفاده می‌شود.

2. داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)
   مانند ایبوپروفن و دیکلوفناک که در کاهش درد و التهاب مؤثر هستند، اما مصرف آن‌ها باید با توجه به شرایط بیمار انجام شود.

3. داروهای موضعی
   شامل ژل‌های ضدالتهابی مانند ژل پیروکسیکام یا ژل‌های خنک‌کننده برای تسکین درد موضعی.

4. تزریق گلوکوکورتیکوئید داخل مفصل
   در موارد آرتریت حاد می‌تواند تسکین قابل توجهی ایجاد کند، اما این اثر معمولاً موقتی است و تزریق مکرر می‌تواند عوارضی به همراه داشته باشد.

5. تزریق هیالورونیک اسید داخل مفصل
   برای کاهش درد آرتروز علامت‌دار زانو و لگن به‌صورت چند نوبت متوالی استفاده می‌شود و در برخی بیماران موجب بهبود نسبی علائم می‌گردد.

6. مکمل‌ها و ترکیبات گیاهی
   ترکیباتی مانند گلوکزامین و کندروئیتین یا فرآورده‌های گیاهی نظیر پیاسکلیدین، زردچوبه، آووکادو، پنجه شیطان، زنجبیل و سنجد به‌طور گسترده مصرف می‌شوند. اگرچه اثر درمانی قطعی و اثبات‌شده‌ای ندارند، اما در برخی بیماران بهبود نسبی و موقت گزارش شده است. این ترکیبات به‌ویژه در بیمارانی که به دلیل مشکلات گوارشی، کلیوی یا کبدی امکان مصرف مسکن‌های رایج را ندارند، بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرند.

7. گلوکوکورتیکوئیدهای سیستمیک
   در درمان آرتروز اثر ماندگار ندارند و تنها با دوز بسیار محدود می‌توانند در فروکش کردن التهاب حاد مؤثر باشند.

8. روش‌های PRP و اورتوکین
   با وجود هزینه بالا و تبلیغات گسترده، این روش‌ها به‌جز ایجاد تسکین موقت در برخی بیماران، تاکنون اثر درمانی قطعی و اثبات‌شده‌ای برای درمان آرتروز نشان نداده‌اند.

جمع‌بندی

درمان‌های طبی در آرتروز با هدف کنترل درد، کاهش التهاب و حفظ توان حرکتی بیمار انجام می‌شوند. ترکیب اقدامات غیر دارویی، دارودرمانی هدفمند و اصلاح سبک زندگی می‌تواند نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی بیماران داشته باشد، اما در موارد پیشرفته، درمان‌های جراحی ممکن است گزینه مؤثرتری باشند.